Man aye kabedo ma lworo loyo i wilobo
Pol pa jami ma i wilobo tye nono. Kabedo madongo, ma dit ma pe ki ngeyo ma tye nono. Bub me dyewor ma pe tum, ma tero mwaka me lero milion miya mapol, ma cokcok-ki pe ki dul lakalatwe, lakalatwe, nyo lero. Kabedo ma tye kene loyo ma tye.
Kabedo ma odong pe obedo gin ma pe tye ento obedo lobo macol ma tye ka dongo, mol, rwate ki ribbe ki luwot gi - I kin gi kabedo kikome tye ka dongo matek ki tek tutwal me donyo iye.
Ki lok adaa: kabedo ma odong ni obedo gin ma nen pat ki lworo. Ento gi yubu wilobo weny ki romo moko gin ma obi time i anyim. I nino man wangeyo 8,000 voids ki supervoids, ki wa tye ka nongo mukene. Labongo pare kit ma dul pa lakalatwe ni dit kwede, pol kare nen calo tye kabedo mo ma dit ma cok. Wek wa pyer ki i wi got ma malo ki wa poto i cwiny gin mo ma pe ki gin mo kiken.
Kabedo ma tye kene loyo i wilobo. Itye ka cito cen ki lobo, ki rwom me lero tyen alip mapol, kun i aa ki i kom ceng wa ki
gang wa ma tiyo ki ceng ma tye angec. I kare ni waneno Milky Way weny ki lakalatwe bilion 200 ki lakalatwe mapol ma gi tye ka ngwec i kome. 2.5 million light-years mabor ki i yoo me rwate tye giant Andromeda ki dul pa lakalatwe ma ki lwongo ni satellite.
Wan dong wa tye ka wot tyen milion acel ma loyo rwom me lero, neno gurup pa lakalatwe ma oo 50 ma ki rubu kacel ki teko me yamo, kulu me yamo, ki jami macol ma pe nen. Man aye dul lobo wa, ma tye mwaka me lero million 10, dano mo pe obi aa ki iye. Labongo in keken. Ka wa cito cen oyotoyot waneno Virgo Supercluster, cel madit ma tye ki dul lakalatwe ma romo 2,000 ma onya i kom 100 million light-years.
Gwokke kombedi, in itye i dog got ma tye i wi lobo kan ma piny macol ocakke iye: Local Void – gin ma dit, ma odong nono ma borre romo 200 million light-years. Ka onongo obedo gin ma ryeny ento pe col, onongo bipongo 40% me polo ma waneno ki i lobo. I kom wa weng tye iye jami mapol ma opong ki kabedo ma odong
ki bedo nono ma mako yweyo.
I kare ni itye ka wot tung bot gin mo madit ki ma pe ki gin mo ma tye - i dye Bo?tes Supervoid. Piny ma ki lwongo ni cosmic desert ma lac ne romo 300 million light-years. Pi meno dit ma omyera obed ki lakalatwe alip mapol. Ento ma ka meno, ngo ma ineno?
Itye ka guro in ki col ma pe ki roc, col ma pe ki roc ma tam pa dano twero tamo. Pe tye malo onyo piny.
Pe tye gin mo ma tye ka wot. Pe tye gin mo me pwonyo komi. Pe tye lanyut mo keken ma nyutu ni
lobo ma woko bene tye. Obedo buc ma pe kitwero bwot ki iye. Ki man pe obedo kabedo mo ma pat i wilobo. Man aye kit ma pol pa jami ma i wilobo nen kwede i wang dano. Piny macol ma oling mot labongo ngwec mo keken. Kabedo weny. Naka naka.
Kadi bed ni tye gin mo ma pe wangeyo ma tye ka kano i piny macol - jami macol ma nen calo jami macol, ma donyo i kin piny ma calo ler ma ki lwongo ni cosmic lichen. Dwon matidi ma aa ki i kin lum ma dit ma tye ki jami macol ma gi yubu dul lakalatwe ki dul pa lakalatwe ma tye i dog nam. Ki i agiki gi wanongo jami ma nen calo bulu i nam me col: dul lakalatwe ma pe ki jami, ler ma lyel ma pe twero menyo dyewor.
Lakalatwe ma pe pol ma wangeyo, gi tye kengi, gi tye kengi.
Wilobo ma tye ki yamo ma opong ma peya wa twero neno matut i dan polo, ludiro ma kwano jami ma i dan polo onongo gitamo ni wabedo i lobo ma rom ki lakalatwe ma opokke marom. Ento ma ka meno, wanongo ni lakalatwe, yamo ma tye i dan polo ki jami macol onongo ki yubu gi i dul ma lamal. Kit ma jami ma ki lwongo ni sheets ki filaments nen kwede, ma ki yubu i kom kabedo ma odong nono, ma gi rwate i kin dul pa lakalatwe ki dul pa lakalatwe ma dit.
Ento yub man pe ocung, nen calo tye pien bor ma tye i kin lakalatwe tye mabor ata. I adaa, lakalatwe gi cito i polo ki ngwec ma romo million kilometers pi cawa acel acel.
Gitye ka rwate, giwoto i kom luwot gi, giwoto tung bot dul lakalatwe madongo ma tye ka mabor ki mwaka me lero milion mapol. Ento kare weny gi nen calo gi moko i kom gin ma odong ma calo lero ma nen i kom jami ma ki lwongo ni soap bubbles – ma obedo gin ma nen pat. Ka gi tye ki teko ma kit man, tika galaxy omyera pe ocit i kabedo ma oling kare ki kare? Kabedo ma tye nono tek tutwal me donyo iye pi lakalatwe ma aa ki woko - ma calo gin ma timme - pien teko me ywayo piny doko gin ma nen pat i nget gi ki bene bedo ma nen pat i igi. Ka onongo pe ingeyo maber, onongo iromo
tam ni jami ma odong ni obolo gin mo kiken ma tye ka temo donyo iye, kun cwalo lakalatwe i dog nam.
Kit ma teko me yamo tiyo kwede tye ni jami weny ma tye ki pek i wilobo ywayo jami weng ma tye ki pek. Ki kit ma pek pe tye iye, dul pa lakalatwe ma tye i dog gi tye ka kwanyo jami ki i kabedo ma odong nono. Ka kabedo ma odong nono, teko me yamo tye ka ywayo gin ma odong. Tye calo lweny ma ki lwongo ni tug of war
kan ma dul acel pe tye ka temo.
