Što uzrokuje potrese?
Iza destruktivnih fenomena koji pokreću Zemlju
Potrese uzrokuje nakupljanje tlaka koji se stvara kada se tektonske ploče sudare. Na kraju ploče proklizavaju jedna pored druge i oslobađa se ogromna količina energije, šaljući seizmičke valove kroz tlo. Točka na kojoj se događa lom često je nekoliko kilometara pod zemljom; poznata je kao žarište ili hipocentar. Točka neposredno iznad njega na površini je epicentar, gdje nastaje većina štete. Potresi imaju različite karakteristike ovisno o vrsti rasjedne linije, ali kada se dogode pod vodom, mogu izazvati ogromne valove sposobne za ogromna razaranja - to se naziva tsunami.
Vali potresa
Kako seizmički valovi putuju kroz Zemljinu koru
Primarni val
P valovi putuju naprijed-natrag kroz Zemljinu koru, pomičući tlo u skladu s valom. Oni su najbrži valovi koji se kreću, putuju brzinom od oko 6-11 km/s (3,7-6,8 milja/s) i obično stižu prvi s iznenadnim tupim udarcem.
Sekundarni valovi
S valovi se kreću gore-dolje, okomito na smjer vala, uzrokujući kotrljanje u Zemljinoj kori. Sporiji su od P valova, putuju brzinom od oko 3,4-7,2 km/s (2,1-4,5 milje/s) i mogu se kretati samo kroz čvrsti materijal, a ne kroz tekućinu.
Love valovi
Za razliku od P i S valova, površinski valovi kreću se samo duž Zemljine površine i mnogo su sporiji. Love valovi, nazvani po britanskom seizmologu AEH Loveu, brži su od te dvije vrste i tresu tlo s jedne strane na drugu, okomito na smjer vala.
Rayleighovi valovi
Rayleighovi valovi, nazvani po britanskom fizičaru Lordu Rayleighu, površinski su valovi koji uzrokuju eliptično kretanje tla. Površinski valovi stižu posljednji tijekom potresa, ali često uzrokuju najveću štetu infrastrukturi zbog intenzivnog podrhtavanja koje uzrokuju.
